Kaş ve kirpiklerin dökülmesi çok sayıda insanın karşı karşıya kaldığın bir sağlık sorunudur. Kaşlar ve kirpiklerin yüzümüzdeki temel işlevleri gözlerimizi dış etkenlere karşı korumak ve yüz ifademizi tanımlamaktır. Bu yüzden kaş ve kirpik dökülmesi, hastaların psikolojik açıdan kendisini kötü hissetmesine ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesine neden olur. Tıp dünyasında madarozis olarak tanımlanan kaş ve kirpik dökülmesi kimi zaman kısmi kimi zaman da tam dökülme şeklinde gözlenebilir. Kaş ve kirpik dökülmesi tedavisinin başarılı olabilmesi için dökülmeye neden olan sorunun doğru tespit edilmesi gerekir. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Dermatolog Doktor Fatma Menteş kaş ve kirpik dökülmesinin nedenlerini, tedavi yöntemlerini sizler için anlattı.
Madarozis yani kaş ve kirpik dökülmesi kimi zaman eksilme kimi zaman da tam dökülme şeklinde gerçekleşir. Bazı hastalarda tek taraflı olurken bazı hastalarda çift taraflı olabilir. Kimi zaman skarlı kimi zaman da skarsız şekilde ortaya çıkabilen kaş ve kirpik dökülmesi bazı durumlarda yaşa bağlı fizyolojik bir fenomen olarak gelişir. Ancak doğumsal veya edinsel hastalıkların belirtisi olarak da gelişebilmektedir.
Kaş ve kirpikler insan anatomisi içerisinde kendilerine has bazı görevler üstlenirler. Örneğin kirpikler, oküler bölgeyi bazı mikroorganizmalardan, terden, ışıktan, birikintilerden, rüzgar ve su gibi dış faktörlerden korumakla görevlidir. Bazı bilimsel çalışmalar saç kıran hastalarının büyük bir bölümünde farklı düzeylerde oftalmolojik problemler (kuruluk, oküler yüzey inflamasyonu, blefarit v.s) görülebileceğini öne sürmektedir.
Pratik bazı yararlar dışında kaşlar ve kirpikler yüz ifadesinde ve yüzümüzün estetik bütünlüğünde de önemli bir yer tutar. Duygularımızı ifade etmemize, sözsüz iletişim kurmamıza yardımcı olur. Bu yüzden kirpiklerin ve kaşların dökülmesi sanılandan büyük bir problemdir. İnsanlar ilk başta bunu yalnızca estetik bir problem olarak görürler. Bu yüzden de çareyi kozmetik alanda, güzellik tedavilerinde ararlar. Ancak dökülmenin tedavisi, dökülmenin altında yatan nedene göre belirlenmelidir.
Sadece yetişkin bireylerde değil aynı zamanda ergenlerde ve çocuklarda da karşımıza çıkabilen kaş ve kirpik dökülmesi psikolojik ve sosyal gelişim açısından bazı sorunlar yaratabilmektedir. Hastalar bu rahatsızlıkla başa çıkma veya kabullenme motivasyonunda olsa bile bu dönemde hissedilen kötü hislerin psikolojik yansıması uzun süreli sorunlara yol açabilir.
Erken yaşlarda meydana gelen kaş ve kirpik dökülmesi başka bir bozukluğun işareti olabilmektedir. Dermatolojik konsültasyon esnasında sorgulanması gereken bir durumdur. Belirtmek gerekir ki kaş ve kirpik dökülmesine karşı kesin ve genel geçer bir tedavi kılavuzu yoktur. Dökülmeye neden olan faktörler, dermatolog hekim tarafından tespit edilmelidir. Bu sayede dökülmeler tedavi edilebilir ve sorunların ilerlemesi önlenebilir.
Kirpikler ve kaşların da dahil olduğu saçlı herhangi bir bölgede gelişebilen, skarlaşmayan alopesi ile karakterize bir otoimmün rahatsızlıktır. Steroid enjeksiyonlar, prostoglandin analoglar, steroidli kremler ve benzeri sistemik ilaçlarla tedavi altına alınabilmektedir.
Gözle görülür düzeyde saç kaybına neden olabilen, tekrarlayan saç çekme ve yolma davranışı ile karakterize olan bir durumdur. Çekme veya yolma odaklanmış şekilde ya da otomatik biçimde gerçekleşebilir. Bu bir çeşit beden odaklı tekrarlayıcı davranış bozukluğudur.
Hafif veya orta şiddetteki vakalarda hastalar ilaç tedavisinin yanı sıra psikoterapiden de faydalanabilir. Fakat ileri düzeydeki vakalarda mutlaka ilaç tedavisinin uygulanması gerekir. Ancak dermatolog hekiminizin tavsiyesi olmadan bilinçsizce ilaç kullanmamanız gerekir.
Frontotemporal saç çizgisi ve kaşların selektif tutulumu ile kendisini gösteren bu alopesi bazen kıl folikülü çevresinde eritem ile birlikte kaşlar kısmi olarak ya da tamamen kaybedilebilir. Saç çizgisi tutulumundan önce ya da sonra ortaya çıkabilir.
Kronik bir rahatsızlıktır ve kesin bir tedavisi yoktur. Ancak hastalığı yavaşlatmak veya seyrini durdurmak için uygulanan bazı tedaviler vardır. Hastalığın etkinliğini yitirmesinin ardından kaş ekimi yapılabilmektedir.
Kaşların ve kirpiklerin dökülmesine yol açan etkenlerden bazıları şu şekildedir:
Bunların yanı sıra bazı otoimmün hastalıklar da madaroza yol açabilmektedir. Bağışıklık sistemine ilişkin bu rahatsızlıklar:
Ciltte iltihaplanma yaratan ve kıl köklerine saldırarak kaş ve kirpiklerin dökülmesine yol açan enfeksiyonlar şu şekildedir:
Bunların haricinde radyasyon tedavisi, alerjik reaksiyonlar, kemoterapi, hipertiroidizm ve bazı kanser türleri de kaş ve kirpik dökülmesine neden olabilmektedir.
Kaş ve kirpik dökülmesinin spesifik bir tedavisi yoktur. Buna karşın uzman dermatolog hekimler, dökülmenin altında yatan nedeni tespit ederek ortadan kaldırırlar.
Madarozaya yol açan problem ortadan kaldırıldıktan sonra kaş ve kirpiklerin yeniden çıkması beklenir. Buna karşın yara izi olan vakalarda kirpikler ve kaşlar yeniden uzamayabilir. Bu gibi durumlarda kaş ve kirpik ekimi yapılarak sorun giderilebilmektedir.
Kaş ve kirpiklerin dökülmesine karşı tedavi uygularken en kritik nokta dökülmeye yol açan faktörün tespit edilmesidir. Bunun için hasta muayene edilir, öyküsü dinlenir ve hastanın gereksinimlerine en uygun tedavi yöntemine karar verilir.
NOT: Hastalıklar ve tedavi yöntemleriyle ilgili içeriklerimiz yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlığınızla ilgili tüm konularda doktorunuza veya bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.